در دنیایی که بیشتر کارها روی لپتاپ انجام میشود، حفظ اطلاعات اهمیت زیادی پیدا کرده است. هر فایل، از یک عکس خانوادگی گرفته تا پروژههای کاری و دانشگاهی، میتواند ارزش خاصی برای صاحب آن داشته باشد. با این حال، خرابی هارد، ویروسها، خطاهای نرمافزاری و حتی اشتباهات ساده کاربران، همیشه این احتمال را دارند که دادهها را از دسترس خارج کنند.
به همین دلیل داشتن یک نسخه پشتیبان قابل اعتماد، بخشی از مراقبت روزمره از اطلاعات محسوب میشود و باعث میشود در صورت بروز مشکل، امکان بازیابی دادهها وجود داشته باشد. نرمافزارهای بکاپگیری این نیاز را برطرف میکنند و فرآیند تهیه نسخه پشتیبان را برای هر کاربری قابل اجرا میسازند.
از آنجا که نوع استفاده از لپتاپها متفاوت است، این ابزارها برای کاربران عادی، دانشجویان و کسبوکارها کاربرد ویژهای پیدا کردهاند و هر گروه میتواند بنا بر نیاز خود از آنها بهره ببرد.
معیارهای انتخاب بهترین نرمافزارهای بکاپگیری
انتخاب یک نرمافزار مناسب برای بکاپگیری زمانی نتیجه خوبی دارد که بدانیم هنگام بررسی ابزارها باید به چه عواملی توجه کنیم. یکی از مهمترین معیارها امنیت و رمزگذاری است؛ نرمافزاری که از رمزگذاری استاندارد استفاده کند، مانع دسترسی غیرمجاز به اطلاعات میشود و خیال کاربر را از حفظ دادهها راحتتر میکند.
در کنار امنیت، سرعت و عملکرد نیز اهمیت زیادی دارد. برنامهای که بتواند فایلها را سریع اسکن و نسخه پشتیبان تهیه کند، تجربه کاربری بهتری ارائه میدهد و برای افرادی که دائماً با لپتاپ کار میکنند کارآمدتر است.
نکته مهم دیگر، امکانات محیط کاربری است. نرمافزار باید ساده باشد تا کاربران بدون تخصص فنی بتوانند آن را مدیریت کنند و ابزارهای لازم مثل انتخاب نوع بکاپ یا مسیر ذخیرهسازی بهصورت واضح در اختیارشان قرار بگیرد.
از طرف دیگر، یک نرمافزار کارآمد باید پشتیبانی از انواع دادهها را ارائه دهد؛ یعنی بتواند از فایلهای معمولی، تنظیمات سیستم، برنامهها و حتی پارتیشنها نسخه پشتیبان تهیه کند.
در نهایت، وجود قابلیت زمانبندی و بکاپ خودکار اهمیت زیادی دارد و باعث میشود فرایند پشتیبانگیری بدون نیاز به یادآوری یا مداخله کاربر انجام شود و همیشه یک نسخه به روز از اطلاعات وجود داشته باشد.
معرفی بهترین نرمافزارهای بکاپگیری
با توجه به تنوع ابزارهایی که برای تهیه نسخه پشتیبان وجود دارد، انتخاب یک نرمافزار مناسب زمانی آسان میشود که بدانیم هرکدام چه قابلیتهایی ارائه میدهند و برای چه نوع استفادهای طراحی شدهاند. در ادامه، مجموعهای از معتبرترین و کاربردیترین ابزارهای بکاپگیری معرفی میشوند تا تصویر واضحتری از قابلیتهای هرکدام به دست آید و تصمیمگیری آسانتر شود.

۱. Acronis Cyber Protect Home Office
Acronis سالهاست که بهعنوان یکی از معتبرترین ابزارهای بکاپگیری شناخته میشود. این نرمافزار علاوه بر تهیه نسخه پشتیبان از فایلها، میتواند یک نسخه کامل از کل ویندوز، برنامهها و تنظیمات لپتاپ تهیه کند تا اگر سیستم دچار مشکل جدی شد، همه چیز دقیقاً به همان حالت قبل برگردد. همین ویژگی باعث میشود در شرایطی که لپتاپ دچار خرابی جدی شود، بتوان وضعیت قبلی را دقیقاً روی یک هارد جدید بازیابی کرد. ادغام ابزارهای امنیتی و قابلیت تشخیص فعالیتهای مشکوک نیز آن را به یک انتخاب مطمئن در برابر تهدیدات سایبری تبدیل کرده است. سرعت مناسب در پردازش اطلاعات باعث شده برای کاربران حرفهای که با فایلهای حجیم کار میکنند، گزینهای قابل اعتماد باشد.
۲. EaseUS Todo Backup
EaseUS برای کسانی طراحی شده که به دنبال یک محیط ساده و قابلفهم هستند. اکثر ابزارهای اصلی بدون پیچیدگی در اختیار کاربر قرار گرفته و همین موضوع آن را به یک انتخاب محبوب برای کاربران عمومی تبدیل کرده است. یکی از قابلیتهای مهم آن امکان انتقال کامل ویندوز به یک SSD جدید است؛ قابلیتی که برای ارتقای لپتاپ بسیار کاربردی است. این نرمافزار نسخههای مختلفی دارد و کاربران بسته به نیاز میتوانند از امکانات پایه تا حرفهای استفاده کنند.
۳. Macrium Reflect
Macrium Reflect بیشتر در میان متخصصان IT و تعمیرکاران لپتاپ شناخته شده است. امکان ساخت یک محیط راهانداز برای مواقع اضطراری نیز از مزایای مهم آن است. در شرایطی که ویندوز اجرا نمیشود، این ابزار میتواند سیستم را از طریق فلش یا هارد اکسترنال بالا بیاورد.
۴. Backblaze
Backblaze برای افرادی مناسب است که قصد دارند بدون تنظیمات پیچیده، همیشه نسخهای از اطلاعاتشان در فضای ابری داشته باشند. پس از نصب، نرمافزار فایلهای موجود را شناسایی و بهطور خودکار بکاپگیری را آغاز میکند. این سرویس فضای ابری نامحدود ارائه میدهد و همین ویژگی باعث شده یکی از مقرون به صرفهترین گزینهها برای نگهداری نسخه پشتیبان خارج از لپتاپ باشد. کاربران در صورت گمشدن یا خرابی دستگاه میتوانند بهسرعت به دادههای خود دسترسی پیدا کنند.

۵. AOMEI Backupper
AOMEI Backupper ترکیبی از امکانات بکاپگیری، همگامسازی فایلها و مدیریت ساده پارتیشنها را ارائه میدهد. نسخه رایگان این نرمافزار قابلیتهای مورد نیاز اکثر کاربران را پوشش میدهد و همین موضوع آن را گزینهای مناسب برای کاربران ویندوز کرده است. محیط کاربری آن ساده است و کاربران میتوانند بدون آشنایی با تنظیمات پیچیده، نسخه پشتیبان از بخشهای مختلف لپتاپ تهیه کنند. برای کاربرانی که میخواهند از چند درایو یا پوشه بهطور هم زمان نسخه پشتیبان بگیرند، AOMEI یکی از انتخابهای مناسب است.
۶. Carbon Copy Cloner (یا CCC)
Carbon Copy Cloner برای کاربران مک توسعه یافته است و امکاناتی ارائه میدهد که فراتر از ابزار پیش فرض سیستمعامل است. یکی از ویژگیهای مهم CCC امکان ساخت نسخه قابل بوت از macOS است. این قابلیت زمانی اهمیت دارد که هارد داخلی دستگاه دچار مشکل شود و کاربر نیاز فوری به راهاندازی سیستم داشته باشد. CCC کمک میکند مکبوک حتی از روی هارد اکسترنال نیز اجرا شود و کاربر بتواند به فعالیتهای روزمره خود ادامه دهد.
۷. FreeFileSync
FreeFileSync یک نرمافزار رایگان و متنباز است که فایلها را بین دو مسیر مختلف یکسان نگه میدارد و هر تغییری را در مقصد دوم نیز اعمال میکند. این ابزار برای کاربرانی مناسب است که میخواهند نسخه دوم فایلهای خود را همیشه بهروزرسانیشده در یک هارد اکسترنال یا فضای دیگر داشته باشند. هر تغییری که در لپتاپ ایجاد شود، بهصورت خودکار در نسخه دوم نیز اعمال میشود. نبود تبلیغات و رایگان بودن کامل نرمافزار، آن را به انتخابی محبوب میان کاربران حرفهای و دانشجویان تبدیل کرده است.
۸. Duplicati
Duplicati برای کاربرانی مناسب است که به سطح بالایی از امنیت نیاز دارند. فایلها قبل از ارسال به فضای ابری رمزگذاری میشوند و همین موضوع باعث میشود حتی در صورت رخنه امنیتی، محتوای دادهها قابل مشاهده نباشد. این نرمافزار قابلیت پشتیبانگیری زمانبندی شده دارد و کاربر میتواند تعیین کند در چه بازههایی نسخه تازه از دادهها تهیه شود. رایگان بودن و سازگاری با سرویسهایی مانند گوگل درایو و واندرایو نیز از مزایای آن است.
۹. Veeam Agent
Veeam یکی از نامهای مطرح در مدیریت نسخههای پشتیبان سازمانی است که گزارشهای دقیقی از روند بکاپگیری ارائه میدهد و برای لپتاپهایی که شامل پروژههای مهندسی، فایلهای حجیم یا دیتابیسهای تخصصی هستند، گزینهای مناسبی محسوب میشود. پایداری بالا و عملکرد دقیق، این نرمافزار را برای کاربرانی مناسب میکند که به دنبال دقت و قابلیت اطمینان بالا هستند.

جمعبندی
انتخاب یک نرمافزار بکاپگیری زمانی نتیجه مطلوبی دارد که کاربر بداند چه انتظاری از برنامه دارد و نوع استفادهاش از لپتاپ چگونه است. کاربرانی که فایلهای روزمره و شخصی دارند معمولاً به ابزارهای ساده و اتوماتیک نیاز پیدا میکنند، در حالی که افراد حرفهای یا کسانی که با پروژههای سنگین و دادههای حساس کار میکنند، بهتر است به سراغ نرمافزارهایی بروند که امکانات پیشرفتهتری ارائه میدهند.
در کنار انتخاب نرمافزار مناسب، باید روش درستی برای بکاپگیری هم در نظر گرفت. اگر فقط یک نسخه روی هارد یا خود لپتاپ ذخیره شود، در صورت آسیب دیدن دستگاه یا در دسترس نبودن آن، این نسخه هیچ کمکی نخواهد کرد. ترکیب ذخیره سازی روی هارد اکسترنال با یک سرویس ابری قابل اعتماد، بهترین راه برای بالا بردن امنیت اطلاعات است. این روش کمک میکند حتی اگر یکی از نسخهها آسیب ببیند، امکان بازیابی دادهها همچنان وجود داشته باشد.
برای کاهش ریسک از دست رفتن اطلاعات، پیشنهاد میشود زمان بندی منظم برای بکاپگیری فعال شود، رمزگذاری فایلها جدی گرفته شود و پوشههای مهم همیشه در فهرست اصلی پشتیبانگیری قرار بگیرند. با رعایت این نکات، کاربران میتوانند با خیال آسودهتری از لپتاپ خود استفاده کنند و مطمئن باشند نسخهای تازه و سالم از دادههایشان همیشه در دسترس است.